హంపీ క్షేత్ర సందర్శనానంతర స్పందన: - 2

 

 (హంపీక్షేత్ర సందర్శనానంతర spandana-1 ను చదవడానికి నొక్కండి)

హంపీక్షేత్ర సందర్శనానంతర స్పందన - 2:

చంపకమాల.
ధర జనియింపగా పనిచె దైవతశిల్పిని, హంపి భూమికిన్/
వరమిడినట్లు స్రష్టయె; స్థపత్యము సేయగ విశ్వకర్మ తా/
పరిమితి లేని కల్పన లపార శిలాకృతులందు నిల్పగా/
నరిగె; హజార రామ నిలయమ్మట కన్పడె మేన్గగుర్పడన్!!

ఉత్పలమాల.
త్రచ్చి కఠోరమౌ శిలల దాగెడు శిల్పపు సౌకుమార్యమున్ /
నిచ్చెరఁ జల్ల దాగు నవనీతము వోలె బహిర్గతంబు కా/
నిచ్చెడు శిల్పులార తమ రేకడ నేర్చిరొ యిట్టి విద్య, తా/
మెచ్చుచు ఱాతి స్తంభముల మీట స్వరంబుల వాణి పల్కెడిన్!   

   °•°•°•°•°•°•°•°

తే. గీ.

హంపి జయగాథ యొక యితిహాసము; ఘన/

కీర్తికెక్కిన సమ్రాట్టు కృష్ణరాయ/ 

లమర పురికేగె హంసగా; నప్రతిహత   

బింబమరిగెను తన ప్రతిబింబము విడి!

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

06.11.2022

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల                             

సమస్యాపూరణం: నలువకు మూడు మోములని నవ్వె ఫకాలు‌న వాణి యంతటన్!

సమస్య: నలువకు మూడు మోములని నవ్వె ఫకాలున వాణి యంతటన్! 

పలుకులరాణి వాణి గని బ్రహ్మ విలాసముతోడ నిట్లనెన్ /
"చెలియరొ నాదు  చిత్రము రచింపుమ వేడ్క" నటంచు నట్లె దా /
ఫలకముపై లిఖింప కనుపట్టె త్రిశీర్షములే, "త్రయీ విధి‌న్ /
నలువకు మూడు మోము" లని నవ్వె ఫకాలు‌న వాణి యంతటన్ /

- శ్రీ భైరవభట్ల కామేశ్వర రావు గారు

చలితశరస్సరస్సునను సాంద్ర సితద్యుతి పర్వువేళలో /
కలువను జాబిలిన్ దన ముఖంబును దీరుగఁ బ్రక్కప్రక్కగా/
నిలుపుచు ' మీదు బింబమిదె నీటగనంబడెఁ జూడు చూడుమా/
నలువకు మూడుమోములని' నవ్వె ఫకాలున వాణి యంతటన్//

-  శ్రీ భైరవభట్ల విజయాదిత్య గారు 

పై సమస్యకు నా పూరణ:

చంపకమాల.
తలఁపున దివ్య రాగములఁ దాల్చుచు శారద వీణ మీటినన్/
తొలకరి వోలెఁ జిందె సుధ; తోయజముల్ వికసింప, దిగ్భ్రమన్/
బలె! యని నాల్గు మోములొక పాటున త్రిప్పగ, వీలుకాని య/
న్నలువకు, మూడుమోములని నవ్వె పకాలున వాణియంతటన్!

తన తలపులో దివ్యమైన రాగములను తలచికొనుచు వీణను మీటగా అమృతపు జల్లు కురిసి కమలములు విచ్చుకొంటే బలే అంటూ ఆశ్చర్యంతో (ఇక్కడ కూడా సూర్యుడు వచ్చినప్పుడు కమలాలు విచ్చుకోవడం సహజం, కాని ఇక్కడ భార్య పాటకి విచ్చుకున్నాయి, అది ఆశ్చర్యానికి కారణం, పైగా అది ఆయన పుట్టిల్లు ) ఆవైపు చూడడానికి నాలుగు ముఖాలు త్రిప్పడానికి ప్రయతించగా, అలా కుదరదు కాబట్టీ నలువకు మూడే మోములు (అలా చూడడానికి పనికి వచ్చేవి అని – లోమాట) అంటూ శారద పకాలున నవ్విందని భావం..!

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల
(ఇది మహా సహస్రావధాని శ్రీ కడిమిళ్ళ వరప్రసాద్ గారి అష్టావధానంలో నేనిచ్చిన సమస్య.)

'ర్వ' ప్రాసతో మరో పద్యం..!

శార్దూలము: 

పర్వంబౌ తిన బెల్లమున్ కుడుములన్ పారంబు లేకెన్నడున్/

దూర్వాయుగ్మము, లర్కపత్రముల సంతుష్టుండదెవ్వండగున్?

గర్వంబించుకలేని యాతనిని విఘ్నాధీశు, పిళ్ళారికిన్/

సర్వాభీష్ట ఫలప్రదాతకు సదా సద్భక్తి నే మ్రొక్కెదన్! 

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

 

 

సమస్యాపూరణం:: విల్లును రాఘవుండయిన విక్రముడై విరువంగ జాలునే!

 విల్లును రాఘవుండయిన విక్రముడై విరువంగ జాలునే!

ఉత్పలమాల.
విల్లది ఫాలనేత్రునిది; పెండ్లి పరీక్షకు నిల్ప, నవ్వు రా/
జిల్లెడు మోముతోడ నతి శీఘ్రత ద్రుంచిన రాము గాంచగా/
నల్లన సీతసోయగము నమ్మరుశస్త్రముకాగ తీయనౌ/
విల్లును రాఘవుండయిన విక్రముడై విరువంగ జాలునే!

-రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల
21.09.2022

సంక్షేమం <-> శ్రమతత్త్వం

శార్దూలము:

దీనోద్ధారణమంచు నేటి ప్రభువుల్ దేశంబు దోచేయగా/

దానంబిచ్చిన రీతి నెల్లరకుఁ బల్ తాయంబులన్ పంచ న/

జ్ఞానంబౌ! ప్రజ కార్య సంస్కృతి, కటా, చావంగ సోంబేరులై/

దీనాలాపములాడరే! భవిత లంతే! దొందు దొందేనులే!

కార్య సంస్కృతి - Work Culture

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

హంపీ క్షేత్ర సందర్శనానంతర స్పందన:

హంపీ క్షేత్ర సందర్శనానంతర స్పందన:

శార్దూలము.

ఏమా యున్నత గోపురంబులవి తామే కీర్తినిన్ దాల్చెనో/

యేమా స్వచ్ఛ జలాశయంబులవి తామే శీలమున్ కల్గెనో/

యేమా గండ్ర శిలాచయంబులవి తామే ధీరతన్ చూపెనో/

యేమా కోమల శిల్పమూర్తులవి తామే భావముల్ పల్కెనో/

యా మా రాయల సద్గుణాళి నిలిచెన్ హంపీ కళా క్షేత్రమై!

కీర్తి ఉన్నతంగా, శీలము స్వచ్ఛంగా, ధీరత్వము కఠినంగా, భావాలు కోమలంగా ఉండే రాయలవారి సద్గుణాలకు ప్రతీకలుగా/ వ్యక్తిత్వ చిహ్నాలుగా/  గోపురాలు, జలాశయాలు, శిలా సమూహాలూ, శిల్పాలూ హంపి క్షేత్రంలో నిలిచియున్నాయి అని భావము.

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

15.10.2022

పల్లెకు, పట్టణానికి సూర్యోదయ సాపత్యం..!

ఉత్పలమాల:

నల్లని మబ్బు దుప్పటులు నాకము నంతట నిండియుండగా,

మెల్లగ వాని చీల్చుకొని మేల్కొను భానుని లేతకాంతులే/

తెల్లగ భూమినంతటను తీరగు రీతిని విస్తరింపగన్/

పల్లెకు తెల్లవారగను, పట్నము మత్తుగ చేరె శయ్యకున్!

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

31.08.2019

విశ్వవ్యాపకుడు - విష్ణు

చంపకమాల.
దినకరుడున్ నిశాకరుడు తీరుగ నుండిరి కన్ను దోయిగా!
పెనుగ్రహకోటి కంఠ పరివేష్టిత మాలికలాయె, రోదసిన్/
మినుకుమినుక్కు తారకలు మేని తళుక్కులు కాగ, స్వామిరో!
నిను గన విశ్వమంతటను నీ ఛవి కన్పడు వేంకటేశ్వరా!

కొట్టెడు పతి నిష్టపడరె కోమలులెల్లన్!

ఆకాశవాణి హైదరాబాదు వారిచ్చిన సమస్య:

కొట్టెడు పతి నిష్టపడరె కోమలులెల్లన్!

నా పూరణ:
కం.
తిట్టక, నెన్నడు బాధలు/
పెట్టక, యనురాగ మెపుడు విరియుచు, వెన్నున్/  
తట్టుచు తన కలతను పో
గొట్టెడు పతి నిష్టపడరె కోమలులెల్లన్!

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల