చక్రి..!

కం.
చక్రము త్రిప్పెడు చక్రికి,
చక్రములో నుండి తిరుగు చక్రికి తోడై/
చక్రము సైతము తానై/
సక్రమ మార్గమును జూపు చక్రికి ప్రణతుల్!   

-- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల 
🙏🙏🙏

స్త్రీమూర్తి

ఉత్పలమాల - సప్తపాది:

పాపగ తల్లిదండ్రులకు భాగ్యమొసంగెడు లక్ష్మి యంశ వై/

ప్రాపుగనుండి నీడవయి భర్తకు, పాపకు నీవెయమ్మవై/

యాపయి నత్త మామ లెడ నాదృతిసూపెడు నాడుబిడ్డవై/

రేపవలున్ కుటుంబమున ప్రేరణ నింపెడు పెద్ద దిక్కువై/

దీపమవై గృహంబునకు, తీరుగ నొక్కతె విన్ని నేర్పులన్/

చూపగ సాధ్యమౌనని యశోవతివై ప్రజ మేలనంగ - నిం/

తీ! పలు బాధ్యతల్ నెరపు దేవత వీవని ప్రస్తుతించెదన్!

రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

27.07.2024

వృత్తౌచిత్యము: బలి చక్రవర్తి వామనునికి దానమీయుటకు సిద్ధమైన ఘట్టము

ఉత్సాహము:

దైత్య గురువు నీకు చేటు తథ్యమన చలింపకన్/

సత్యవాక్కు కై నిలచుచు సావధాన చిత్తుడై/

నిత్యమైన యశము పొంద నిశ్చయించి వటువుకున్

స్తుత్యుడనుచు ధార వోసె శుద్ధజలము దోసిటన్!

గజరాజు సంరంభము - ఫోటోకు పద్యం

మత్తేభము:

ఇభలోకేంద్రుఁడు హస్తరంధ్రముల నీరెక్కించి పూరించి చం/

డభ మార్గంబున కెత్తి నిక్కి వడి నుడ్డాడించి పింజింప నా/

రభటిన్ నీరములోనఁ బెల్లెగసి నక్రగ్రాహ పాఠీనముల్/

నభమం దాడెడు మీన కర్కటముల న్బట్టెన్ సురల్ మ్రాన్పడన్.

భావము: 

ఆ సమయంలో, గజరాజు తొండంలోకి నీళ్ళు పీల్చు కొన్నాడు. ఆకాశం కేసి తొండాన్ని ఎత్తి, నిక్కించి పుక్కిలించి ఆ నీటిని వేగంగా పైకి చిమ్మాడు. ఆ వడికి ఆ నీటితో పాటు పై కెగసిన పీతలు, మొసళ్ళు, చేపలు ఆకాశంలో తిరిగే మీనరాశిని, కర్కాటకరాశిని పట్టుకొన్నాయి. దేవతలు అది చూసి ఆశ్చర్య చకితులు అయ్యారు.

- పోతన భాగవతము : గజేంద్ర మోక్షణము.

ఆ. వె.

సామజవిభు డిట్టి సంరంభమును జేయ/

నుర్వియు నుడుపథము లొకటి కాగ/

నంబర మణి హస్తి హస్తాగ్రమున నున్న/

కందుకమ్ము వోలె కానవచ్చె!

భావము:

ఈ విధం గా గజరాజు సంరంభము తో భూమి ఆకాశము ఒక్కటై పోతూ ఉండగా, అంబరమణి (సూర్య బింబము) హస్తి హస్తాగ్రమున నున్న - (ఏనుగు తొండం చివరనున్న ) కందుకము (బంతి) వలె కనిపించింది.

-- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

07.08.2024

(మా 'హంస - పిపాస' WhatsApp సమూహం లో మా సారథులు డా. రామ ప్రసాద్ గారు ఉంచిన ఫోటోకు వ్యాఖ్యగా నా పద్యం ఇది.)

జటాయువు

 

తిరువనంతపురం లో ఉన్న Jatayu Earth's Center Nature Park ను సందర్శించినప్పుడు వ్రాసుకున్న పద్యం ఇది:

సీ.

భీత విహ్వల యైన సీతమ్మ రోదనన్/
విని, ప్రోవ నరుదెంచు వృద్ధ యోధ!

కర్కశత్వమె గాని కరుణ యించుక లేని/
లంకేశు కెదురొడ్డు రట్టు నీది!

యతని శస్త్రపు బల్మి, నాఘాతముల నోర్చి/
ధీరత్వమున పోరు తెగువ నీది!

ముక్కుతో గోళ్ళతో రక్కసు బాధించి/
నిలువరింపగ నెంచు నిష్ఠ నీది!

గీ.

రెక్కలు తెగినేలను పడ్డ పక్కివగుచు/
మోక్ష మందితి శ్రీరాము పుణ్య కరము!
స్త్రీల గౌరవ, రక్షణ చిహ్నమనిన/
నింకెవరు నినుమించగ నిల జటాయు!

— రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల

పై ఫొటో నేను తీసిందే..!

తల్లి

పై ఫొటో కు నా పద్యం:
ఆ. వె.
ఊయలూచి బుగ్గ నొకచిన్న ముద్దిచ్చి/
జోలపాట పాడి జోయనుచును/
కమ్మనైన కథల నమ్మ చెప్ప వినుచు/
హాయి నిదుర జారి నట్టి కొడుక..!
***
నిన్ను ముద్దు చేసి నీ చేష్టల మురిసి/
నిన్ను సాకినట్టి కన్నతల్లి/
పెద్దదైన పిదప ప్రేమను పంచుట/
సుతుడ! నిన్ను గాచు సుకృత మిలను!

మా మాస్టారి సవరణ:
ఆ. వె.
ఊయలూచి బుగ్గ నొకచిన్న ముద్దిచ్చి/
జోలపాట పాడి జోయని నను/
కమ్మనైన మంచికథల కలకనగ/
బుజ్జగించి నిద్ర బుచ్చితీవు!/
***
నన్ను ముద్దు చేసి నా చేష్టల మురిసి/
నన్ను సాకినట్టి కన్నతల్లి/
పెద్దదైన పిదప ప్రేమను పంచెద/
సుతుడనగుచు గాతు సుకృతమెసగ!

ఉగాది శుభాకాంక్షలతో:

ఉగాది శుభాకాంక్షలతో:

సీ.
క్రొత్త వత్సరమంచు కుహు కుహూ రవముల/
గండుకోకిల పాడె గళము నెత్తి!
కొమ్మకొమ్మకు నొక్క  క్రొత్త చిగురు దాల్చి/
యా రసాలము పట్టె తోరణముల!
తెలిమంచు పరదాలు తొలగించి విరిసి - ము/
స్తాబయ్యె చక్కగా ధరణి భామ!
పూల నెత్తావిని దాలిచి చిరుగాలి/
మెలమెల్ల మేనుల పలుకరించె!

ఆ. వె.
పక్షి వృక్ష తతులు, ప్రకృతి యంతయును వ/
సంతునాగమమున సందడించు/
శుభతరుణ ముగాది సుఖసౌఖ్యముల నిచ్చి/
యెలమి పంచు గాత యెల్లరకును!

-- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల
09.04.2024

సమస్య: జారులజూచి వందనము సల్పిరి భక్తులు ముక్తి పొందగన్!

సమస్య:
జారులజూచి వందనము సల్పిరి భక్తులు ముక్తి పొందగన్!

ఉత్పలమాల:

శ్రీ రమణీయమూర్తియగు శ్రీపతి రూపము చూడగోరుచున్/
బారులు తీరు భక్తులకు వారధులై కడు పూజ్యభావమున్/
వారక కర్ణ పేయముగ పాశురగానము చేయుచున్న పూ/
జారులజూచి వందనము సల్పిరి భక్తులు ముక్తి పొందగన్!

హోలీ పర్వదిన శుభాకాంక్షలతో..

ఆ. వె.
పత్ర పుష్పములకు వర్ణముల్ వేవేల
నద్దు చిత్రకారు డాతడెవరు?
ప్రకృతి కాంత మేన వన్నెల చిలికించి
యలరు నెవరది పరమాత్మఁ దక్క!

-- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల
25.03.2024

కాళిదాసు - చిటికినవేలు

శ్లో|| 

పురా కవీనాం గణనాం ప్రసంగే, 

కనిష్ఠికాధిష్ఠిత కాళిదాసః |

అద్యాపి తత్తుల్యకవే రభావా, 

దనామికా సార్థవతీ బభూవ ||

పూర్వకవుల గణన మొదలిడగ కనిష్ఠి/

కమున లెక్క కొచ్చె కాళిదాసు!

పిదప వేరు కవిని పేర్కొన లేక య/

నామిక తగినట్టి నామమయ్యె!

- రాధేశ్యామ్ రుద్రావఝల